بيرون بروم و يكى از شاگردان آن حضرت را ، كه در فنّ مناظره و علم كلام استاد و ماهر بود براى مناظره با آن مرد شامى دعوت كنم . من در بيرون خانه با حمران بن اعين « 1 » و احول « 2 » و هشام‌بن سالم مصادف شدم و براى مناظره با آن مرد شامى آنان را به خانهء حضرت صادق دعوت كردم . حضرت از هر سه نفر احترام كرد و سپس دستور داد كه هر كدام جدا جدا با آن مرد شامى وارد مناظره شوند . امام صادق به مناظرهء هر يك از آن سه نفر با آن مرد با كمال دقت گوش مىداد ، آن‌گاه دربارهء هر يك از آن سه تن داورى نمود و نتيجهء مناظره آنان اين شد كه مرد شامى ايمان آورد و از طريق اهل‌بيت پيروى نمود . « 3 » اصولًا هرگاه فرد بىطرفى در روايات و احاديث كه از پيشوايان معصوم شيعه در مورد اصول عقايد و معارف عقلى وارد شده ، دقت و بررسى كند ، آشكارا مىبيند پيشوايان شيعه در بسيارى از موضوعات عقلى ، خواه آن چه در قرآن وارد شده و يا جبر زمان و تكامل علوم و آميزش ملت‌ها و انتقال معارف به سرزمين‌هاى اسلامى ، موجب رواج و طرح آن شده بود ، بياناتى شيوا و مستدل دارند كه از هر نظر شبيه به طرز تفكر فلسفى است . اين مقدمهء كوتاه گنجايش آن را ندارد كه يك صدم « 4 » آن چه را از آنان در اين باره به ما رسيده است منعكس كنيم و بهترين و روشن‌ترين گواه گفتار ما ، مطالعهء خطبه‌هاى نهج‌البلاغه و كتاب توحيد صدوق و بحارالانوار ،

--> ( 1 ) . . برادر زرارةبن اعين است . ( 2 ) . . مقصود ابوجعفر مؤمن الطاق است . ( 3 ) . . اصول كافى ، « كتاب حجت » ، چاپ سنگى ، ص 82 - 83 . متن مناظرهء آنان را در اين صفحات مطالعه كنيد . ( 4 ) . . استاد علامه طباطبائى نمونه‌هايى از اين احاديث را جمع‌آورى فرموده و ارتباط هر حديثى را به يكى از مسائل ماوراى طبيعت روشن ساخته است . ر . ك : مكتب‌تشيع ، ش 2 ، ص 119 و 157 .